Cost of Persuasion

Cost of Persuasion

What Will Replace Power and Greed for a Better Future

Halkla ilişkiler, pazarlama, stratejik iletişim ve itibar yönetimi alanındaki 50 yıllık deneyimiyle Salim Kadıbeşegil, geleceğimizin nasıl ipotek altına alındığını ve bugün ödemekte olduğumuz ağır bedeli mercek altına alıyor; insanlığın güç ve açgözlülüğün yerini alacak, daha iyi bir gelecek için birbirimizi ikna etmenin alternatif bir yolunu bulup bulamayacağının peşine düşüyor.

Bu kitap 'bir şeye ikna edilmenin bedeli' üzerine kuruldu… On bin yıl önce tarım toplumuna evrildiğinden bu yana insanlık, kendisini sürekli 'bir şeylere' ikna edilirken buldu! Şimdi ise 1900'lerin başında zihinlerimize kodlanan tüketim kültürü yüzünden ödediğimiz maliyetleri; DNA'mızda bulunması gereken etik, ahlak ve erdem gibi temel değerlerin Amerikan yeşil dolarına dönüştürüldüğü 'kirli işlerin' yol açtığı yozlaşmış toplumlar ve kirli siyasetin ödediği bedeli; ve gelişen teknolojiyle yaşam kalitemizin artacağını düşündüğümüz bir anda, Yapay Zekâ ve Palantir Manifestosu'nun hâkim olduğu bir dünyada ne gibi bedeller ödeyeceğimizi hesaplarken buluyoruz kendimizi! Birbirini izleyen bu duraklardaki manzarayı inceleyecek ve alternatif bir 'son çıkış' olup olmadığını sorgulayacağız.

yayıncıya not2

Salim Kadıbeşegil4

ÖNSÖZ ve TEŞEKKÜR5

NE DEDİLER?10

Prof. Dr. Haluk Gürgen10

Palyatif Değil, Köklü Çözümlere Odaklanmalıyız10

Prof. Dr. İsmail Gezgin12

Kral Çıplak!12

GİRİŞ14

BİRİNCİ BÖLÜM20

“Bla Bla Bla Bla”20

İklim Krizi Kapının Önünde Değil Evin İçinde…20

Sürdürülebilirlik Ruletinde “Kasa” Kim?40

İKİNCİ BÖLÜM49

Kirli İlişkiler, Kirli Siyaset ve Kirli Para ile Kirlenen Dünyamız…49

Yüz Yıl Sonra İlaç Şirketleri Kalacak mı?74

İnsanlığa Etik Aşısı Yapılabilir mi?76

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM83

Mad Men Toplumu…83

Pazarlamanın Kımıl Zararlıları ve Tüketim Toplumu…83

Halkla İlişkilerin Neden Tarihi Yok?102

Dünyanın Çöpü Pazarlamanın Performans Skoru…119

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM132

Yaşam Yeniden Formatlanıyor132

Bir Sayıdan İbaret Yaşama Doğru…132

Yapay Zekâ Çağında Marka Yönetme Anlayışı Kendini Nasıl Pozisyonlayacak?150

BEŞİNCİ BÖLÜM152

Nereye doğru bir yolculuk yapıyoruz?152

Bir Nostaljik Öykünme155

Yeni Bir Dünya Mümkün mü?160

SONSÖZ164

Cost of Persuasion

What Will Replace Power and Greed for a Better Future

Kapak görseli

Maarten Vanden Eynde,

The Gordian Knot (2023), Courtesy Meessen Gallery and Høyersten Contemporary.

Photo by Bjarte Bjørkum. Copyright: Høyersten Contemporary.

Arka kapak Fotoğraf

Cüneyt Kırdar

Karikatürler

Aycan Gönenç

Copyright © 2026 by Cinius Publishing House

All rights reserved.

Cost of Persuasion | Salim Kadıbeşegil

Non-Fiction | 18

ISBN: —–

No part of this book may be reproduced or utilized in any form or by any means, electronic

or mechanical, including photocopying, recording, or by any information storage and

retrieval system, without permission in writing from the publisher.

For information regarding permissions, please contact: contact@ciniusyayinlari.com

Layout & Cover Design: Paragraf Agency

Editor: Sevda Boduroğlu

Author photo: Cüneyt Kırdar

Cartoons by: Aycan Gönenç

Translated by: Diren Yardimli

Cover art: Maarten Vanden Eynde

2019 yılında yayımlanan “Gezegeni ve Ahlakı Tükettik Gelmez Yola Gidiyoruz” başlıklı kitabım kapsamlı bir içerikle gezegenimizin mevcut durumunun perde arkasındaki temel meseleler üzerine yoğunlaşmıştı. Bunlar arasında doğal olarak tüketim kültürünü tetikleyen konular öne çıkıyordu. Özellikle pazarlama ile kimliğini bulan, marka, reklam, halkla ilişkiler gibi ürün ve hizmetlere yönelik, farkındalık ve ikna ortamları hem ahlakın erozyonuna hem de misafir bulunduğunuz bu gezegenin doğal kaynaklarının hoyratça kullanılmasının önünü açmıştı. Bu tespitlerden yola çıkan bu yayın özellikle bu meseleyi enine boyuna masaya yatırırken günümüzde “sürdürülebilirliğin” neden sürdürülemediğini de tartışmaya açıyordu.

Bu yayın meselenin konfor alanlarımızı inşa ettiğimiz zihniyeti biraz daha kurcalıyor. İklim krizi ve yapay zekânın yaşamın tüm alanlarını egemenliğine aldığı günümüz dünyasından bir kesit verirken nasıl bir yere yolculuk yapmakta olduğumuzu da sorguluyor.

İçeriğin düşünsel izlerini bulduğum kıymetli akıl hocalarım arasında fikirleri ve çalışmaları ile buluşmaktan büyük memnuniyet duyduğum isimlere buradan teşekkür etmek istiyorum.

Arkeolog Prof. Dr. İsmail Gezgin dinlemeye ve okumaya doyamadığım isimlerin başında geliyor. İnsanlığın tüketim kültürünün binlerce yıl öncesinden nasıl şekillendiğini onun eserlerinden öğreniyoruz. Ancak “Uygarlaşan İştah” ve alt başlığı “Karnını Doyuran Canlıdan Gözü Doymayan İnsana” tam da bu kitabın yazılması gerekçeleri ile örtüşen bir kaynak oldu benim için.

İspanyol sosyolog Manuel Castells’in, Sales force’u kuran girişimci Marc Benioff’un, yazar, düşünür Prof. Dr. Özgür Uçkan gibi değerli isimlerin eserleri ve Youtube konuşmalarını özellikle yararlandığım kaynaklar olarak belirtmem gerekir.

Prof. Dr. Tim Jackson’un görüşlerine uzun zamandır sunumlarımda kısa da olsa yer vermekteyim. Tüketim ekonomisinin arka planında yatan davranışsal duyguları ülkelerin gelişmişlik yarışı içindeki anlamsız rakamsal verilerle destekleyen politikalarına getirdiği eleştiriler beni yakalamıştı. “Büyümesiz refah” adını verdiği kitabının ise bu yüz yılın temel sorunlarına karşı net bir duruş sergiliyor olması “çarelerin henüz tükenmediğinin işareti” olarak değerlendirilebilir. İngiliz bir ekolojik ekonomist ve Surrey Üniversitesi'nde Sürdürülebilir Kalkınma Öğretim Üyesi olan Tim Jackson’ın sürdürülebilir refahın ekonomik, sosyal ve politik boyutlarını anlamayı amaçlayan çok disiplinli, uluslararası bir araştırma konsorsiyumu olan “Sürdürülebilir Refahı Anlama Merkezi Direktörü” olarak görev yapıyor olması da ayrıca anlam taşıyor.

En etkilendiğim kaynaklardan biri Stuart Ewen ABD’de Hunter College öğretim üyelerinden. Ana araştırma konuları; tüketim kültürü, estetik ve medyadır. Özellikle “Halkla ilişkilerin neden tarihi yok” bölümünde görüşlerinden çok yararlandım.

Kojin Karatani; ”İzonomi” ve “Structure of World History” en etkilendiğim kitaplar arasında diyebilirim. Hem yaşamış olduğum Batı Anadolu coğrafyasındaki 2500 yıl önceki yaşamın demokrasi, etik, yönetim biçimleri ve felsefesini anlatıyor olması hem de yumuşak bir Karl Marx eleştirisi ile toplum sözleşmelerine yönelik çözümü adreslediği karşılıklık yaklaşımı beni epey düşündürdü.

Öte yandan, ABD’ nin dünyanın gidişatına egemen olduğu temel politikalar ister istemez iklim krizi meselesini gündemin üst sıralarında tuttu. Özellikle Başkan Donald J. Trump’ın ikinci görev döneminde petrol yatakları zengin ülkelere yönelik uyguladığı politikalar ve askeri müdahaleler uzun yıllara dayalı sürdürülebilirlik merkezli kazanımları doğal olarak yok etti. Paris İklim Anlaşmasından çekilmesi petrol kartellerine sınırsız kucak açılması bu yüz yılın nasıl bir şeye benzeyeceği konusunda yeterli ip ucunu barındırıyor.

Ancak şurası bir geçek ki yapay zekânın gelişimi ve Palantır manifestosu ile ortaya çıkan gerçek yüzü karşısında insanlığın ödeyeceği bedel şu anda hayal sınırlarımızın bile ötesinde duruyor gibi.

Sonuçta, binlerce yıldır yaşam metriklerinde değerler meselesinde kitleniyoruz. Yaşam bizi bir yerlere sürüklüyor. Bu kitap da nerelere sürüklenmekte olduğumuz konusunda bazı ip uçlarını irdeleme iddiasında.

Kitabın yazım sürecinde çok değerli özel görüşmelerim oldu.

Prof. Dr. Acar Baltaş Hocamın yazıları, görüşleri ve bana yaptığı yönlendirmeler yolumu her zaman aydınlattı. Gazeteci dostum Hakan Kara’nın motive eden eleştirileri, sürdürülebilirlik dünyasını saati saatine takip eden EKOIQ dergisi yayıncısı Barış Doğru, Sürdürülebilirlik Adımları Derneği Başkanı Emrah Kurum, uzun yıllar birlikte çalıştığım ve kitaplarıma ilham veren uluslararası finans dünyasının nefes alışverişini takip eden Serkan Elden bana zamanlarını ayırdılar ve karşılıklı görüşmelerimiz ile çok değerlerini fikirlerini benimle paylaştılar. Galatarasay Üniversitesi öğretim üyesi Dr. Belgin Bahar’ın emeklerini ayrı bir köşede tutmam gerekiyor. Etik liderlik konusundaki çalışmalarından herkesten önce yararlandım desem yeridir.

Ülkemizde sürdürülebilirlik yolculuğunun öncülerinden Serra Titiz, “Oyun Bitti” kitabımda olduğu gibi derinlemesine bir okuma ve düzeltmeler yaparak entelektüel birikimini bu kitaba da yansıttı.

40 yılı devirmiş dostluğumuzun ışığında Prof. Dr. Haluk Gürgen tabii ki bir akademik ve entelektüel sigorta idi. Avukatım Dr. Aydın Orhan her zamanki titizliği ile ayrıntılı bir içerik incelemesi yaptı. RepMan İtibar Araştırmaları Merkezi’nin çok değerli Danışma Kurulu üyelerinin desteğini her daim arkamda hissettim. Her birine minnettarım.

1990’lı yılların başında kısa bir süre de olsa birlikte çalışma fırsatı bulduğum ve çizgi anlatımda aslında yerinin “ustalar liginde” olması gerektiğine her zaman inandığım sevgili Aycan Gönenç’in katkı verdiği karikatürler hem içeriği zenginleştirdi hem de bilgilendirdi.

Sevda Boduroğlu yine dostluğunu esirgemedi. Titiz bir çalışma ile emeğini kitabın sayfalarında yoğurdu ve bir editörden gelebilecek en değerli katkıyı ortaya koydu.

Yayıncım Cinius’a da özel bir teşekkürüm var. Bir önceki kitabımda olduğu gibi özenli bir teknik çalışma ile bu yayının elinize gelmesini sağladı. Dizgi ve teknik çalışmaları yapan Paragraf titiz çalışmaları ile kitabın size sunulmasını sağladılar. Çeviri’yi diren yardımlı’ya borçluyuz.

Kapaktaki görsel eseri kullanmama izin veren Belçikalı sanatçı Maarten Vanden Eynde’e özel bir teşekkür borcum var. Çeşitli karmaşık olguları (ekoloji, antropoloji, arkeoloji) gözlemlemek için sürekli olarak dünyayı dolaşan ve eserlerine sergilerde tanık olacağımız Eynde’ın bu çalışması ilk gördüğüm anda içeriğin şekillenmesinde bana pusula oldu.

Tabii ki ağabeyim Ahmet Kadıbeşegil’in 50 yılı aşan gazetecilik birikimi içinden radarlarına takılan gelişmeler geçmişi, bugünü ve geleceği bir potada anlayabilmem açısından çok önemliydi.

Kızım Pırıl meslek olarak yaptığı sürdürülebilirlik yolculuğunun ipuçlarını kitabın sayfalarına özenle serpiştirdi. Eşim Aysen, diğer kitap çalışmalarımda olduğu gibi tükendiğim anlarda yanı başımda çalışma disiplinimi motive eden rolü ile başköşedeydi.

İyi okumalar

Alaçatı

Haziran 2026

Amazon Türkiye

Trendyol

Cinius Yayınları